...Midterm...

I. Pag-umol og baruganan
1.) Unsay imong paboritong landmark sa Sugbo? Ngano man?

Akong paborito na landmark diri sa Sugbo kay ang Taoist Temple. Paborito ko ni siya kay usa man gud siya sa mga sikat na adtuanan diri sa Sugbo nga makapadala ug laing-laing tao bisag unsa pa ang imong gi-tuohan na ginoo. Usa siya ka lugar nga makapadala ug kalma sa usa ka tao, ug usa pa sad, usa siya ka ehemplo para nato, nga dili ta kailangan pareha ug tinuohan para lang magkasinabot sa usag-usa. Ang kailangan lang gyud nato kay kahibaw ta maminaw ug mo sabot sa wa nato nasabtan kay diri man ta makat-on isip usa ka tao. Diri pud molambo ang atong pangutok kay dili ra usa ka dalan ang gidagan sa atong utok. Abli siya para mo tuki sa usa ka butang, maskin-unsa pa na.

2.) Sa imong tan-aw, unsay mahitabo kon ma-absuwelto si kanhi presidente Joseph Estrada? Ipasabot ang imong tubag.

***Para nako, bati gyud kaayo ang mahitabo kung ma-abswelto si kanhi Pres. Joseph Estrada. Ang atoang pagpamalaod wala nay kwenta kay ang mga tao na klaro kaayo naay sala, gibuhi-an pa gyud. Unsa nalang kaha ang panan-aw sa mga tao sa atoang nasod pagkahuman niini? Dili gyud sakto ang pamaagi sa hustisya diri sa Pilipinas. Dili na nuon pud kasaligan ang imahe sa gobyerno. Ang panan-aw nila kay wa ra diay problema kun makabuhat ta og mga sayop kay "ok" raman diay ig human nato buhaton ni. Lisod na gyud katohoan ang atoang gobyerno ron. Daghan na nuon mosunod sa bati'ng gipakita sa usa ka politiko atubangan sa iyahang kaugalinong pinulongang nasud.

3.) Sa imong tan-aw, unsay mahitabo kon ma-konbikto si kanhi presidente Joseph Estrada? Ipasabot ang imong tubag.

***Kon ma-konbikto si kanhi pres. Estrada, us lang ang pasabot niini; ga dagan ang ligid sa atoang hustisya. Dapat lang magpadayon ang pagkaabikto sa mga tao na pareha ni Erap para makat-on ang mga trapong politiko na dili basta-basta ang pagpamakak ug pangawat sa atoang katawhan. Ug kita magpakita nila na di ta ganahan ug bulok na sistema sa atong dakbayan. Makigbisog ta para sa kaayohan sa atoang nasud.

4.) Palihug basaha ang atong nasudnong awit, Lupang Hinirang. Haom pa ba ni sa atong panahon karon? Ngano man? O nganong dili?

***Makaingon ko na dili haom sa atong panahon karon ang kanang Lupang Hinirang. Lahi paman gud kaayo ug pagtuo mga tao sa una, naa pa ta sa panahon nga kolonyal ug pangutok mga tao ug dili pajud kita sa dapat angay nato makit-an. Dapat ang atong nasudnong awit nagstorya sa naagian sa atong nasod, bati ba siya o nindot. Ang pagpasingot sa mga tao ug pagkaulipon nila sa mga langyaw, ug ang pakigbisog para maluwas ta sa dautan. Ang dapat angay buhaton sa usa ka Pinoy ug ang pagtan-aw sa atong kaugmaon. Mao na siya dapat ang unod sa atong nasudnong awit.

5.) Uyon ka ba sa paghimong nasudnong bayani ni Ninoy Aquino? Ngano man?

***Uyon ko niini kay si Ninoy usa sa mga tao ni kanta ni Pres. Marcos niadtong pag Martail Law. Wa siya nitalikod sa iyang gi-tuohan, bahala na ug kahibalo siya nga iyang kinabuhi ang kabayron niini. Makat-on unta ta dapat ni Ninoy, dili ta mahadlok sa atong gi-barugan. Dili uban tao ang maka-diktar nato niini. Ug si Ninoy usa ka ehemplo para nato nga angay sundan. Ug tungod ani, angay lang na ihimo syiang bayani.

II. Pagsumpay ug Pagmugna: Palihug paghimo og 10 ka sentences ginamit ang 10 sa mosunod nga mga pulong:
Kabilin ni lolo
Kampanaryo sa Boljoon
Bantayan sa Hari sa Mandaue
Gubat sa Tres de Abril
Pasayawa Ko, 'Day
Sakay ta sa Ceres
Pangandoy sa mas sanag nga ugma
Chicharon sa Carcar
Katugnaw sa Kantipla
Ungo sa Naga
Banay ni Mayor Andal
Kabayo ni Amorsola
Pagbalik ni Diego Salvador
Salingsing sa kasakit
Bakho sa kasingkasing
Bulawan sa lapok
Si Ponso, ang taxi driver
Inasal sa Talisay
Suruy-suroy sa Colon
Manok ni San Pedro
Martial law ni Marcos
Natunok sa kagingking
Bisag saging basta loving
Puyra gaba
Simbako

"Ang Bagdoyon nila Amorsola ug Mina"

Naay mag-amiga, si Amorsola ug Mina. Silang duha ganahan kaayo magduwa-duwadidto sa Kampanaryo sa Boljoon. Usa ka adlaw, makiglaag unta si Mina na gamit sa kabayo ni Amorsola. Apan kay kani natunok sa kagingking, wala nalang hinuon siya modayon. Ganahan pud usab mo laag si Amorsola. Iyang gi-ingnan si Mina na "Tara na! Sakay ta sa Ceres na bus unya mangadto ta sa siyudad!" Nisakay pud sila ug daon ug pwerte nilang lingawa, hilabina nga nakahapit sila'g palit ug chicharon sa Carcar pagdayong sakay sa namaligya ni-ana, ug gi-apilan pud nila ug ampao. Samtang gakaon sila, gistoryahan ni Amorsola si Mina bahin sa mga ungo sa Naga. "Simbako! Ayaw intawn ko hadluka kay talawan baya ko ug mga ungo!" nakashagit nuon gamay si Mina.

Pag-abot na nila sa siyudad, diritso dayon sila ug suroy-suroy sa Colon, pero pagkadugayan nangawala rapud sila. perting kuyawa nila! May gani naay gihinganlang taxi driver na si Punso. Naka-agi siya nila sa ilang pagkara-kara ug para. Nahuwasan silang duha sa ilang kakulba ug naghuna-huna nalang sila na mangaon sila'g Manok ni San Pedro. Hantod sa gikapoy na sila ug kinaon, ni uli na dayon sila ug nalipay rapud sa ilang kabuang sa pagadto sa siyudad!

III. Pagsabot ug Pagpasabot:
Isuwat ang imong paboritong Iningles o Tinagalog nga kanta. Dayon hubara sa Binisaya. Ipasabot ang kahulogan sa kanta. Ug nganong nahimo ni nimong paborito?

***When YOu SAyNothing at All

It's amazing how you can speak right to my heart
Without saying a word, you can light up the dark
Try as I may I could never explain
What I hear when you don't say a thing.

CHORUS:

The smile on your face lets me know that you need me
There's a truth in your eyes saying you'll never leave me
The touch of your hand says you'll catch me whenever I fall
You say it best, when you say nothing at all.

All day long I can hear people talking out loud
But when you hold me near, you drown out the crowd
Try as I may I could never define
What's being said between your heart and mine.

***Bisaya nga bersyun***

Kung Wala Kay Isulti

Kahibulungan na makasulti ka diritso sa'kong kasingkasing

Bisag wala'y isulti ikaw makahayag sa kangitngit

Busa ako naninguha pero dili ko makapagpahayag

Sa'kong gibati bisag wala kay gi-ingon

Ang hiyum sa imong nawng nagpailang kailangan ko nimo

Ang kamatuoran sa imong mata nagaingon na di ko nimo biyaan

Ang paghikap sa imong kamot nagingon na saw-on ko nimo kung matagak ko

Masmasulti nimo ug maayo nako, bisag wala kay i-ingon

Tibuok adlaw makadungog ko magstorya mga tao

Apan kung imo kung gunitan, mabungol ko sa ilang gipanghisgot

Mga kapait na ilang gihimo na dili nila mahubit

Unsay taliwala sa imong kasingkasing ug sa ako

Ang hiyum sa imong nawng nagpailang kailangan ko nimo
Ang kamatuoran sa imong mata nagaingon na di ko nimo biyaan
Ang paghikap sa imong kamot nagingon na saw-on ko nimo kung matagak ko
Masmasulti nimo ug maayo nako, bisag wala kay i-ingon

***Ganahan ko ani nga kanta kay kini ga-ingon na naay usa ka tao nga naa gyud para nimo. Ang iyahang presensiya mas importante pa sa tanang butang nga wala nay maka-explikar sa unsa'y gi-bati adtong panahona. Dili na pud importante kun unsa pa'y isulti bast nagpakita na naa gyud na ang tao para nimo kun kanus-a kinahanglan nimo siya.

IV. Madyik: Kon hatagan ka og usa (1) lang ka gahom, unsay imong pilion ug unsay imong buhaton aron pagsulbad sa mosunod:

Akong pili-on na gahom kay ang pagbasa sa hunahuna sa mga tao. Ako mabuhat niini kay:

• Kakabos sa mga Pilipinhon: Mahibaw-an nako kinsa jud ang mga politiko ang nagbinuang o ang nagtinarung sa ilang trabaho. Kay ang ugat sa pagkakabos sa atong katawhan kay ang korupsyon. Ang kwarta unta na dapat naa kanato na adto na hinuon sa bulsa sa mga trapong politiko. Makatudlo ko kinsay di angay na ipabutang sa ilang pwesto.
• Pagkabungkag sa mga pamilya: Ako mabuhat para nila kay basahon nako ilang hunahuna ug tan-awn jud kung unsa jud ang ugat ug ngano magbungkag jud ang pamilya. Unsa jud ang tinuod na problema nila. Kung mabuhat ko ni, makabuhat ko ug solusyon para kini malikayan.
• Terorismo: Kung makahibaw ko kung gi-unsa nila pagkuha ug mga tao ug unsaon nila pagsulod sa ilang mga hunahuna na buhaton ang terrorismo, makahimo pud ko ug solusyon para makontrahan kini. Kay mga terrorista naa man kuno sila'y mga ideolohiya nga nasayop na hinuon, nabalibali na nuon ug ingon niya makabuhat sila ug bati kaayo mga butang para lang ana. Dapat lang na makontrahan.
• Aborsiyon: Makabasa ko sa gihunahuna sa bata, ug pwede nako ingnan ang ilang mga ginikanan kung unsa'y gipang-ingon sa bata bisag naa pa siya sa tiyan sa inahan. Para pud unta makonsensya sila kay dili siya sala sa bata nga naa siya sa kalibutan.
• Kahakog

V. Tambag:

Kon ikaw si Pres. Arroyo, unsay imong buhaton sa nahibiling tulo ka tuig sa imong termino sa mosunod nga mga natad:

• Ekonomiya- Bayaran ni nako og hinay-hinay ang atoang utang sa ubang nasud. Maghimo pud ko ug mga pabrika para matubag ang problema sa kadaghan na wala'y trabaho sa atoang nsaud. Isaka pud nako ang minimum wage para ang mga kawani kay naay igong sweldo para ipakaon ug buhi sa ilang isig kapamilya. Ug mangita pud ko og paagi na malikayan ang pag "brain drain" sa mga propesyonal sa atoang nasud.
• Politika- Mangita ko og paagi aron mawagtang ang mga trapo sa atoang sistema, ug ang mga kurakot pud. Dili ko mosugot nga ang atoang kanasuran kay gipanguluhan og mga bakakon ug mga kawatan sa lain-laing sektor sa atoang gobyerno. Ilisan nako ang mga taga-COMELEC ug usbon ang sistema sa atoang pagboto aron makasigurado na walay makatikas igka-sunod na eleksyon.
• Kultura- Ipatudlo nako ang importansya sa atoang kaugalingong mga produkto, kanta, sayaw ug uban pa. Magbutang ko og mga programa sa mga eskwelahan na maka-pukaw sa pagkanationalista sa Pinoy ug pagbutang sa atoang utok na dili mas maayo ang mga langyaw kaysa kanato. Dili pud angay ikalimot ang mga garbo sa Pinoy sa laing-laing industriya, ug ipakita na mahimo ra nato makipaghalubilo sa ubang nasud.
• Kalikopan [environment]- Ang paghatag importansya sa atoang mga kalasangan--mao ni siya ang tubag sa mga baha ug uban pang problema sa atoang kalikopan. Tubag pud ni siya sa pagkahubas sa atoang tubig kay ang mga lasang naghatag nato pg iyang kaugalingong tubig pinaagi sa mga "spring." Ipadakop gayud ang mag "smoke belching" sa dalan ug mangita og paagi na mailisdan ang gas sa mas diling kuyaw na alternatibo.
• Amnestiya sa mga rebelde- Ako ipadayon ang "peace talks" namo. Ipadakop gauyd ang mga bandidong grupo parehas sa Abu Sayaff, unya sa uban, pangitaan og paagi aron mahibaw-an unsay mabuhat aron naay tubag sa padayon na rebolusyon. Dili na mosugot sa mga "political killings," ug ipapangita gayud ang mga gipang patay ug ang mga nangawala, ug tagaan og hustisya ang mga pamilya. Kailangan mahibaw-an kun kinsa ang nagbuhat niana.

kanta na Bisaya

Kini usa ka sugilanon bahin sa usa ka ordinaryong ulitawo nga hinganlan nato nga si Filemon. Siya ambongan ug iniila nga adunay solid og lawas. Usa ka adlaw niana sa iyang pagsuruy-suroy, iyang nakapalagan ang usa ka maanyag nga babaye. Kining babaye gihinganla'g Baleleng; ug diha-diha dayon iyang nabati ang paglagubo sa iyang dughan. Apan matud nila, si Baleleng usa ka katingalahang babaye. Nahibaw-an niya nga iyang hinigugma usa man diay ka charing..ug naka-ingon, "Nailad ko sa buing...!" Busa niadto siya ni Baleleng ug nisinggit siya, "Liar, evil ka!!" Didto iyang nahunahuna-an usa siya ka biktima sa gugmang gi-atay.

Mahitungod sa "Huwaw"

Ang kauhaw
Sa yutang gi pug-an sa kainit.

Uga.

Lawom ang pahingutngot
nga matabunan sa ulan.

Mga tao ni kab-ot sa langit...sa kainit...
ug sa kagutom.

Di mapugngan ang sunog sa palibot.

Nagabagit ang kainit sa adlaw

Ni-kusi sa mga panit

Ni-pahit sa mga dagway sa bukiran

Nangliki na ang salog
na hapit dili matunoban.

Bisag usa lang katagak sa hamog

Na makatagbaw sa kauhaw

Sa yutang gi pug-an sa kainit.

Nangita og kasudlotan

Para sa bag-ong kinabuhi

Na gi-kawat sa kainit.

Nasudnong Awit (Lupang Hinirang)

Nasudnong tabunon,
Mutya sa sidlakanan.
Lunsay'ng kasing-kasing,
Gi-huigugma ka namo.
Mithing giyukbo,
Busog ka og dalaygon.
Sa mandaraug,
Pagabuligon ka.
Ang kabukiran mo,
Sa huyuhoy ug langit mong bughaw.
Ang mahinlong balak ug pagkanta kay
Atong pinanggang kagawasan.
Ang kahayagan sa bandila
mo kay ni-dilaab.
Ang bituon ug adlaw mo
Bisag kanus-a di gyud mo ngingit.
Yutang anindut, kahimayaan ka'g pagpangga,
Langit sa imong kabubut-on.
Among kalipay kun dagmalan ka,
Ang mamatay alang nimo.

Lupang Hinirang

"Bisrock"

***kanta 101***
Nausab na gyud ang panahon,
Lahi na gyud ang mga batan-on...

Bisrock...bag-ong butang na gi-kalingawan karon sa mga batan-on sa dapit sa Sugbo, labi na "rock" kini na..."Bisaya."

Naa may mga kanta saona na Binisaya pero karon na ning-huso na ang mga genre na rock sa mga batan-on, pwerteng sikat katong gi-himong rock ang Binisaya na kanta.

Ngano kaha ni sikat ni?

Dili sama sa hiphop kung iBisaya, baduy paminawn. Kun Bisrock man gud. mura og pamulong ba sa Bisaya kun unsa ta. Mao ni ang nakigtakus sa tunog-kalye sa Manila na Tagalog.
Kani pong Bisrock, nag-storya bahin sa adlaw-adlaw na panghitabosa usa ka Bisdak. Usa pa pud, nigawas and pagka-kiat ug pagkamugnaon
sa usa ka Bisaya nga naa gayoi "sense of humor" bahin sa bisag unsang butang. Ang mga masa, bisag mga datu, dali ra maganahan ug malingaw kay tungod rock siya, ang genre na halos tanan dali ra maganahan. Labi na natong mga Pinoy. Ang mga Bisaya pud na ganahan maghimo og kanta, unya makakat-on pud sa ilang pinulongan. Nakabati sila na hugyaw diay paminawn ang Bisaya na kanta. Mao na ni-dako ang bisrock kay kita tanan Bisdak dali ra makaasoy.

Cebuano Language

1. Makaayo o Makadaot ba sa nasud ang pagpamugos sa pipila ka Sugbuanon pag-awit sa Lupang Hinirang sa ilang kaugalingong pinulongan?


Makaayo kini para nako kay pipila ra ka tao nga naa diri sa Sugbo na kahibalo mo kanta sa Bisaya na Lupang Hinirang. Dili ra pud diri, hasta pud sa ubang lugar diri sa Pilipinas. Kay kita mga Pinoy, lainlain ang atong pinulungan, ug maayo pud kini na makat-on ta og paghatag og respeto ani. Aron pud dili ta makalimot sa asa ta gagikan ug sa pagkahibalo ug pagpangga sa unsa atoang kaugalingong pinulongan.

2. Unsay imong tan-aw sa lista ni Pigafetta sa pipila ka mga pung sa mga Sugbuanon nga iyang nadunggan niadtong 1521? Nakatabang ba ni nimo sa pagtugkad sa sinugdanan sa Cebuano Language?

Nakatabang pud ang lista ni Pigafetta kay bisag wala gayud ko kahibalo kung kanus-a gasugod ang pung sa Sugbuanon, maayo nalang na kahibalo ko na ingon ana kadugaya nga naa sa atoang nasud. Dapat lang na sa pagkahibalo lang ani, dili gayud ta maulaw na mag Binisaya kay sa una pa lang daan, naa na ni ug dili ta ni angay kalimtan. Naa na ni sa atoang dugo ug atoa ning katungdanan na kita Sugbuanon ug Pinoy.


3. Angay pa bang ipadayon ang kampanya paghimo sa Cebuano nga national language? Ngano? O Nganong dili?


Angay pa pud ipadayon ang kampanya paghimo sa Cebuano nga national language, pero ang naka apan kay kita tanan naanad na nga Tagalog ang pung sa atong nasud. Pero kun buot hunahunaon, mas daghang Bisaya ug makasabot ug makaistorya og tarong ana. Mao na kita ganahan pud na kana pud atoang maistorya. Pero para lang pud sa kanindot sa atoang katawohan. Maayo ra man pud nga kahibalo ta mo Tagalog. Mas maayo siguro kun makahibalo og istorya og Binisaya ang mga taga Luzon ug tan-awon nato kun sila mo sugot ba pud i-Bisaya ta. Wala may kabati gayud basta kita mag hunahuna lang ta sa kaayuhan sa atoang nasud ug katawohan kung asa gayud ang angay na pulong para kanato.

4. Unsay imong tan-aw, nganong kasabot ug kamaong mosulti og Cebuano ang mga lalawigan gawas sa Sugbo?


Sa akong tan-aw, mao nga kasabot og Binisaya sila kay ang mga Sugbuanon doul man sa dagat. Maka-sakay ra sila og mga bangka para muadto sa mga lainlaing lugar ug tungod siguro niini mao nga daghan kahibalo mag-Binisaya sa mga lugar nga gawas sa Sugbo. Dili ra kay nag “trade” ra pud sila, hasta pud siguro naka-asawa ang mga Sugbuanon didto unya mao na dali ra ni-kalat ang pulong sa mga Bisaya. Usa pa pud, dali ra siya kat-unon ug masabtan.


5. Palihug hatagi ko sa Iningles sa mosunod nga mga pung nga Cebuano:

Buhilaman – civilization
Nataran – farmyard, playground
Lapalapa – sole of the foot; hoof
Tangkugo – nape of neck; back of neck
Kalalim – pleasable; appetizing
Kasilinganan – vicinity
Balangay – suburb; barrio
Pakigbisog – encourage; do violence
Paningkamot – effort
Tinugsbawan – ambition; desire for improvement

Ugma sa Cebuano

Namatikdan na nako karong mga panahona, mga tao dili na hadlok maminaw ug mga kantang Binisdak. Nakahinumdum pa ko sa una, kaniadtong naa pa ko sa hayskul, mga tao mauwaw nga masakpan nga naminaw silag mga kantang bisaya. Bisag ako di ko ganahan maminaw kay baduyan ko sa pulong na binisaya. Mas-in ang mag iningles, kay sa pagkagamay pa nako, gi tudlo-an ko na basta maayo jud kaayo ka mag iningles, ay hastang brayt na jud ka!

Pero karon nga nakabantay nako sa mga nahitabo sa akong paligid, ug dili lang sa akong kaugalingon, nakat-on ko ug maganahan sa pag sulti ug maminaw ug mga binisaya na kanta. Usa ang hinungdan ani kay impluwensya sa akong mga amiga ug ang pag sikat sa atong gitawag na "bisrock". Daghan nang tao ganahan mahan-as sa pag-binisaya.

Nindot akong nakit-an nga kaugmaon sa Cebuano. Di na ta mauwawon nga lawm ta mo sulti ug bisaya, mo bilib na ta ug mga tao nga kibaw jud ni-ini. Usa pa, prgresibo ang utok sa usa ka Cebuano, ganahan siya mo lampos sa bisag unsa niyang ganahan buhaton. Kung kitang mga bisaya magpadayon ani, di lang sa paghimo ug mga kanta, hasta pud magbasa, magsuwat ug mga balak, mahibaw sa atong na-agian, maanindot jud ang atong kaugmaon. Di man pud bati nga mahimong maayo sa paginingles, apan di pud unta ta makalimot na bisaya ta ug dapat untang mas maayo ta ani kaysa sa langyawng sinultihan. Kung mahimo unta, atong mga skwelahan di lang mo tudlo ug Pilipino ug English na subjects, hasta pud unta Bisaya, kay mas daghan sa Pilipinas makasabot ani kaysa sa Tagalog. Unsaon man nga atong mga skwlehan colonial ug panghuna-huna, sa langyaw na sinultihan sila ganahan ta mas mo maayo.

Pero maayo nga kitang mga bisaya gi sugod na ug pagpukaw sa pag pinangga sa atong kaugalingog pulong sa binisaya. Kung kita lang magpasayon ug makigbisog, nindot jud ang kaagi-an nato. Bisag sa ginagmay lang na pagsuwat o pagstorya o pagbasa, nindot na kini. Di jud nato dapat na kalimatan na bisaya ta ug mao ni atong garbo sa uban!

Cebuano ug Ako

Sa tanan na di nako makalimtan na tao sa akong kinabuhi, ang ako jung best friend ang akong mahinumduman. Gi mingaw nako niya kay sa pagkakaron, layo na kaayo siya kanako, naa na siya sa Canada. Pero bisag kami gi buwag ug dagat, siya gihapon ang naginusarang best friend nako.

Daghan ko ug mahinumduman niya. Siya akong na amiga niadtong elementary pa ko. Kami jud nang duha magkuyog, murag magpilit ug di magkabuwag. Kada buntag mag hinuwatay mi ana niya kinsa ang una maabot, human magkuyog ra gihapon hantud sa mamuhi nami. Kaming duha pud hilig mi mag drawing2, naa gani mi gihimong komiks sa una nga ang mga tao pud malingaw jud ug basa! Kay uso naman kaayo ang anime, mao na among gigamit sa among mga drawing. Murag kinawta-anan nga nangahitabo kunuhay sa among eskwelahan! Mag kuyog2 pud mi niya sa library, mag basa2 ug bisag unsa. Mangatawa sa among makit-an sa mga magasin. Bisag murag saba na kaayo mi, wa man pud mi gi badlong sa tig bantay didto. Siguro tungod kay suki napud mi didto. Daghan mi ug kabuang ug wa mi nagkabuwag jud ato.

Pagtung-tung na namo sa hayskul, pag 1st year palang namo, naay nahitabo na bati, nag-away mi. Usa jud to ka tuig nga wa ting-ganay! Pero siya jud to ang mo una ug sabot nako. Pagkahapit na mahuman ang klase, gihatagan ko niya ug murag card na ipahatag-hatag namo sa mga tao nga naay nabuhat sa among kinabuhi. Unya ako, bisag wa mi nagting-ganay ato, gihatagan gihapon ko niya sa card na "best friend of the year". Wa ko kasabot sa akong nabati, pero nagka-amiga rapud mi.

Daghan mi ug na-agian pag hayskul, bisag nagkalahi na mi ug mga barkada, best friend gihapon iyang tan-aw nako. Daghan ko ug nakat-on niya, ug siya pud nako. Pagtung-tung na namo sa kolehiyo, diha na siya ni larga padulong Canada, apan wa pa jud niya na kalimtan na ako jud iyang best friend bisag unsaon. Nakat-unan nako na bisag magkalayo lang mo sa usa ka tao, kung tinuod siyang amiga, maki-unsa pa na, amiga jud gihapon mo. Ug mao na siya ang akong nahinumduman sa tanan, akong amigang matinud-anon.

Akong Ngan

Maayong adlaw mga higala! Kamo nga nakakita ug oras sa pag tan-aw ug pagbasa ni-ining gitawag na "blog" nako. Siguro na interesado mo kay usa, mao ni gihatag na assignment ni Sir Leo nato para sa atong klase sa Cebuano, o kung di wala lang moy lain lingaw ug nasaag lang kamo diri ug nibasa lang ni-ining simple nakong mga sinuwatan. Siguro nakapangutana na kamo kinsa ning tawhana nga gitawag man niya ug sinapid iyang blog. Na interesado siguro mo unsai buot pasabot nako nga nganong nakahuna-huna ko ani na ngalan, siyempre naa jud koy rason ug ngano kani akong gipili na titolo ni-ining blog nako.

Una sa tanan, nindot man pud jud na nganlan nimo imong blog, di ba? Matugma pud ni sa mga unsay gipangsuwat sa usa ka tao sa pagtan-aw lang nimo sa title. Pareha anang makit-an nimo sa mga newspaper, ang mga manunuwat sa "opinion page" kay naa jud nay title. Parehas sa kang Sir Leo, nga sa Freeman ga suwat, ang title sa iyang kaugalingon na column kai "Arangkada". Ug ngano kana iyang gipili, siya nalang atong pangutan-on ana.

Sa ako, sinapid akong gi pili kay dugay na kong na interasdao ug tan-aw ug mga tao nga mag sinapid ug maghimo ana sa ilang mga buhok, labi na nang kibaw mo buhat ana sa ilang kaugalingon. Pwede usa ra siya na ibutang nimo sa luyo, murag pina-ponytail. Pwede pud duha, pwede pud daghanon nimo. Bisag unsaon nimo, daghan siyag estilo nga mga nindot kaayo tan-awn. Dili mawala sad sa uso ug labing dili pud siya puol.

Mao na akong ganahan nako sa akong blog, simple apan di puol. Ug sama sa sinapid, daghan siyag mabuhat o masuwat. Nga mga tao di malibog sa unsa ganahan buot ipasabot nako. Kay ako, usa ra pud ka yanong Sugbuanon nga ganhan lang pud magpahibaw sa akong mga laing-laing point of view sa mga isyu nga naa karon. Ug mga suwat-suwat lang sa mga kabuang sa akong kinabuhi, o sa uban!

Karon nga nakahibaw namo, hinaut nga magpadayon mo sa inyong pagbasa. Kung pwede mag bilin mo ug comment para pud ma parktis nako akong pagsuwat sa pulong na Cebuano. Sa pagkakaron, pag amping lang mo pirme ug kita kita lang niya ta diri sa akong blog na "Sinapid!"